Een cruise schip vervoert duizenden passagiers en bemanningsleden gedurende dagen, soms weken. Elke dag produceert deze drijvende bevolking aanzienlijke hoeveelheden afvalwater, van toiletten tot douches en keukens. De behandeling van deze effluenten aan boord moet voldoen aan technische en regelgevende vereisten die de afgelopen jaren aanzienlijk zijn veranderd, vooral door de verstrenging van de normen in bepaalde Europese maritieme gebieden.
Afgifte-installaties aan boord: wat er onder de bruggen gebeurt
Moderne cruiseschepen zijn uitgerust met echte miniaturiseerde afvalwaterzuiveringsinstallaties. Het principe is gebaseerd op een strikte scheiding tussen twee categorieën effluenten: zwart water (toiletten) en grijs water (douches, wastafels, keukens, wasserij). Deze twee stromen volgen niet dezelfde route aan boord.
Aanvullende lectuur : De geheimen van het regenseizoen in Guadeloupe: alles wat je moet weten!
Het zwarte water gaat via opslagtanks en ondergaat vervolgens een biologische behandeling. Bacteriën breken organisch materiaal af in membraan-bioreactoren, een proces vergelijkbaar met wat men vindt in aardse zuiveringsinstallaties. Het water dat eruit komt ondergaat een desinfectie, vaak door middel van ultraviolet of door injectie van chemicaliën, voordat het ofwel wordt opgeslagen, ofwel in zee wordt geloosd als de regelgevende voorwaarden dat toestaan.
Begrijpen waar de uitwerpselen van cruiseschepen naartoe gaan vereist een onderscheid tussen deze biologische behandeling en oudere systemen, die nog op sommige verouderde schepen aanwezig zijn, die zich beperken tot malen en chloreren voor lozing.
Verder lezen : Hoe het potentieel van een getalenteerd kind met puzzels te herkennen en te stimuleren
Het grijze water vertegenwoordigt daarentegen een veel groter volume. Het bevat kookvetten, zeepresten en microplastics uit textiel. De behandeling ervan is minder gereguleerd door internationale verdragen, wat een distinct milieuprobleem met zich meebrengt.
MARPOL-verdrag en speciale zones: het regelgevende kader voor lozingen in zee
De lozing van afvalwater door schepen wordt gereguleerd door bijlage IV van het MARPOL-verdrag, aangenomen door de Internationale Maritieme Organisatie. Deze tekst stelt minimale afstanden ten opzichte van de kusten en behandelingsnormen vast om lozing in zee toe te staan.
Buiten beschermde gebieden kan een schip dat is uitgerust met een conforme behandelingsinstallatie zijn behandelde zwarte water lozen voorbij een bepaalde afstand van de kust. Ongereinigd water mag alleen op een nog grotere afstand worden geloosd, en met een gecontroleerde stroom.
Oostzee en Noordzee: strengere beperkingen
De situatie is aanzienlijk veranderd in de zogenaamde “speciale” gebieden volgens MARPOL. De Oostzee staat nu de lozing van zelfs behandeld zwart water niet toe voor passagiersschepen, een maatregel die geleidelijk in werking is getreden vanaf 2019-2021. De Noordzee volgt een vergelijkbaar pad.
Deze verboden dwingen cruisebedrijven om al hun effluenten op te slaan tijdens de oversteek van deze gebieden, en deze vervolgens in havenfaciliteiten te lozen. Deze overdracht naar de aardse netwerken vertegenwoordigt een paradigmaverschuiving ten opzichte van de historische praktijk van lozing op zee.
- In de Oostzee moeten cruiseschepen hun zwarte water overdragen aan havenontvangstinstallaties, zonder mogelijkheid tot lozing in zee.
- Noordelijke havens en sommige mediterrane havens vereisen verplichte aansluitingen op lokale rioleringssystemen tijdens de aanleggen.
- De Europese richtlijn over havenontvangstinstallaties (herziening van richtlijn 2000/59/EG) versterkt deze verplichtingen voor alle schepen die aanleggen in de Europese Unie.
Werkelijke vervuiling door cruiseschepen: wat de behandelingssystemen niet opvangen
Zelfs met efficiënte afvalwaterzuiveringsinstallaties, vormen de lozingen van cruiseschepen problemen die slechts gedeeltelijk door het regelgevende kader worden gedekt. Grijs water, bijvoorbeeld, blijft zwak gereguleerd. Een schip mag zijn douche- en keukenv water legaal lozen in de buurt van de kusten in de meeste maritieme gebieden.
Grijs water bevat farmaceutische resten, microplastics en voedingsstoffen die bijdragen aan de eutrofiëring van kustgebieden. De aan boord aanwezige behandelingssystemen zijn niet ontworpen om deze opkomende verontreinigende stoffen te verwijderen.
Behandelingsslib en vaste afvalstoffen
Het zuiveringsproces genereert residuslib, geconcentreerd in organisch materiaal en verontreinigingen. Dit slib moet theoretisch aan land worden afgevoerd voor een geschikte behandeling. De beschikbare gegevens stellen niet met zekerheid vast dat alle bedrijven deze verplichting systematisch naleven, vooral niet tijdens lange overtochten zonder aanleggen in uitgeruste havens.
Vaste afvalstoffen (doekjes, hygiëneproducten) die in de zwarte waterstroom terechtkomen, vormen een terugkerend mechanisch probleem. Ze verstoppen de filters en verminderen de efficiëntie van de bioreactoren, wat de kwaliteit van het geloosde effluent kan verslechteren.
Havenverbinding en toekomst van de afvalwaterbehandeling in de cruisevaart
De onderliggende trend gaat naar een toenemende verplichting tot lozing aan land van de effluenten. De havenautoriteiten van grote cruisehavens, zowel in Noord-Europa als in het westelijke Middellandse Zeegebied, investeren in ontvangstinfrastructuren die in staat zijn om de volumes die door cruiseschepen worden geproduceerd op te vangen.
Deze evolutie dwingt de bedrijven om hun schepen aan te passen. De opslagtanks moeten zijn ontworpen om meerdere dagen aan effluenten op te slaan, wat de beschikbare ruimte voor andere doeleinden vermindert. Snelle pompsystemen in de haven worden een ontwerpeis voor nieuwe schepen.
Daarentegen hebben oudere schepen moeite om zich aan te passen aan deze nieuwe eisen. Hun beperkte opslagcapaciteit en verouderde behandelingssystemen maken hen afhankelijk van lozing in zee in gebieden waar dit nog is toegestaan. De vernieuwing van de wereldwijde cruisevloot zal nog vele jaren duren.
Het onderwerp blijft onafhankelijk weinig gedocumenteerd. De bedrijven communiceren over hun technologische investeringen, maar de controles op zee zijn zeldzaam en de ervaringen ter plaatse verschillen over de daadwerkelijke naleving van de normen. De regelgevende druk neemt toe, vooral in Europa, maar een aanzienlijk deel van de cruise- routes vindt plaats in wateren waar de beperkingen minimaal blijven.